Kort antwoord
Direct gebruik van zonnestroom voorkomt netafname; terugleveren en opslag hebben andere kosten en opbrengsten. Vergelijk je eigen contractvoorwaarden voordat je investeert.
Past bij jou als… je zonnepanelen hebt en je eigen verbruik wilt verhogen.
Vastgelegde bron- of redactiecontrole: 5 november 2026.
Wat verandert er op 1 januari 2027?
De wettelijke salderingsregeling stopt per 1 januari 2027. Terugleveren blijft mogelijk en je ontvangt daarvoor een vergoeding. Tot 1 januari 2030 moet de terugleververgoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen; dit is niet 50% van je volledige consumentenprijs inclusief belastingen. Energieleveranciers kunnen daarnaast terugleverkosten rekenen volgens de geldende regels. Lees daarom altijd de voorwaarden van jouw contract.
Zelfverbruik, teruglevering en netafname: drie verschillende stromen
- Direct eigen verbruik: je zonnepanelen leveren op hetzelfde moment stroom als je apparaten gebruiken. Je hoeft dat deel niet van het net te kopen.
- Teruglevering: het overschot gaat het net op; je ontvangt de contractuele vergoeding, mogelijk verminderd door kosten.
- Netafname: ’s avonds, ’s nachts en bij onvoldoende zon koop je alsnog stroom in. Vanaf 2027 kun je dat niet meer met eerdere teruglevering wegstrepen.
Rekenvoorbeeld: wat is 1 kWh zelf verbruiken waard?
Neem uitsluitend ter illustratie een all-in afnameprijs van € 0,25 per kWh en een netto opbrengst van € 0,05 per teruggeleverde kWh, ná eventuele aan die kWh toegerekende terugleverkosten. Dan is dezelfde 1 kWh direct gebruiken circa € 0,20 voordeliger dan die kWh terugleveren en op een ander moment 1 kWh inkopen. Dit is geen actuele marktprijs en geen garantie; bij dynamische contracten kunnen beide waarden per uur verschillen.
| Extra direct eigen verbruik | Illustratief verschil (€ 0,20/kWh) |
|---|---|
| 100 kWh/jaar | € 20/jaar |
| 300 kWh/jaar | € 60/jaar |
| 500 kWh/jaar | € 100/jaar |
De berekening is: extra direct verbruik × (vermeden afnameprijs − gemiste netto terugleverwaarde). Verbruikt een apparaat door het verschuiven méér energie, of betaal je extra voor hulpmiddelen, trek dat voordeel dan af.
Voorbeelden bij verschillende hoeveelheden zonnepanelen
Het is vooral het percentage direct eigen verbruik dat telt. In onderstaande scenario’s rekenen we zonder opslag, met 30% direct eigen verbruik als illustratieve uitgangssituatie. De werkelijke percentages verschillen sterk per huishouden, oriëntatie en gebruikspatroon.
| Jaaropwekking | 30% direct gebruikt | Bij 40% direct gebruikt | Verschil |
|---|---|---|---|
| 2.500 kWh | 750 kWh | 1.000 kWh | +250 kWh |
| 4.000 kWh | 1.200 kWh | 1.600 kWh | +400 kWh |
| 6.000 kWh | 1.800 kWh | 2.400 kWh | +600 kWh |
Bij het illustratieve prijsverschil van € 0,20/kWh zou dat extra eigen verbruik respectievelijk € 50, € 80 of € 120 per jaar schelen. Het is geen opbrengstprognose: je kunt niet onbeperkt apparaten verschuiven en het verbruik moet samenvallen met de werkelijke zonnestroom.
Wat kun je zonder investering doen?
- Start wasmachine of vaatwasser op zonnige uren, mits veilig en passend bij je aanwezigheid en gebruik; laat apparaten niet onbeheerd draaien wanneer de fabrikant dat afraadt.
- Gebruik de timer van geschikte apparaten en voorkom dat ze tegelijk onnodig hoge vermogens vragen.
- Laad een elektrische auto of fietsaccu zo veel mogelijk tijdens zonnige uren, met apparatuur die daarvoor geschikt is.
- Bekijk je slimme-metergegevens of energie-app: hoeveel lever je werkelijk terug rond het middaguur?
- Vergelijk het contract op netto terugleveropbrengst, niet alleen op de geadverteerde terugleververgoeding.
En een thuisbatterij?
Een batterij kan zonnestroom naar de avond verschuiven, maar levert verliezen op en kost geld. Controleer opslagcapaciteit, bruikbare cycli, laad-/ontlaadverlies, eigenverbruik van de batterij en gemiste terugleververgoeding. Een thuisbatterij is niet automatisch rendabel. Lees ook onze bestaande gids Thuisbatterij na 2027: wanneer bespaar je écht geld? en gebruik onze rekenhulpen.
Veelgestelde vragen
Verdwijnt de terugleververgoeding? Nee. De salderingsregeling verdwijnt, niet het recht op een terugleververgoeding. Is een thuisbatterij verplicht? Nee. Is eigen verbruik altijd maximaal voordelig? Niet noodzakelijk: bij negatieve of sterk wisselende uurprijzen, specifieke contractvoorwaarden en terugleverbeperkingen is de uitkomst anders. Reken met je eigen gegevens.
Bronnen en controle
- Rijksoverheid — Salderingsregeling stopt in 2027
- ACM ConsuWijzer — Salderen en terugleveren
- Milieu Centraal — Salderingsregeling voor zonnepanelen
Redactiecheck: 5 november 2026. De bedragen en percentages in rekenvoorbeelden zijn expliciet fictieve aannames. Controleer voor een beslissing altijd de actuele contractvoorwaarden.